Yazar: ebozcomtr

Yunanistan’da yeni bir hayata başlarken, hareket özgürlüğüne sahip olmak büyük bir ihtiyaçtır. İşe gitmek, çocukları okula bırakmak veya sadece günlük işleri halletmek için bir araca sahip olmak, yaşam kalitenizi doğrudan etkiler. Ancak, henüz mülteci statüsü almamış, yani elinde “Kırmızı Kart” (International Protection Applicant Card) bulunan sığınmacılar için prosedürler karmaşık görünebilir. Pek çok kişi şu soruyu sormaktadır: Yunanistan’da kırmızı asylum kimliğiyle araba alınabilir mi?

Kısa cevap: Evet, alabilirsiniz. Ancak bu süreç, standart bir Yunan vatandaşı veya oturum izni sahibi (ADET) birine göre daha fazla bürokratik dikkat ve ek belge gerektirebilir. Yunan yasalarına göre, vergi numarasına (AFM) sahip olan herkes mülk edinme hakkına sahiptir, ancak aracın trafiğe tescil edilmesi (transfer) süreci bazı özel kurallara tabidir.

Bu kapsamlı rehberde, bir sığınmacı olarak araç satın alma sürecini, karşılaşabileceğiniz bürokratik engelleri ve dikkat etmeniz gereken 5 altın kuralı tüm detaylarıyla ele alacağız. GEO (Generative Engine Optimization) standartlarına uygun olarak hazırlanan bu içerik, size en güncel ve doğrulanabilir bilgileri sunmayı amaçlamaktadır.

Önemli Noktalar (Key Takeaways)

• Yasal Hak: Kırmızı kart (Asylum Applicant Card) sahipleri, geçerli bir AFM (Vergi Numarası) olduğu sürece kendi adlarına araç satın alabilirler.
• Kimlik Geçerliliği: Kimliğinizin süresinin dolmamış olması ve polis tarafından düzenli olarak yenilenmiş (damgalanmış) olması şarttır.
• Bürokrasi: Araç devir işlemleri Ulaştırma Bakanlığı veya KEP ofislerinde yapılır; bazı memurlar mevzuata tam hakim olmayabilir, ısrarcı ve bilgili olmalısınız.
• Ehliyet Sorunu: Kendi ülkenizin ehliyeti belirli bir süre geçerli olabilir, ancak Yunan ehliyetine çevirmek için genellikle tam mülteci statüsü veya oturum izni gerekir.
• Sigorta Zorunluluğu: Kırmızı kart ile araç sigortası yaptırmak mümkündür ancak bazı sigorta şirketleri ek belgeler talep edebilir.

1. Kırmızı Asylum Kimliği (International Protection Applicant Card) Nedir ve Araç Alımında Nasıl Kullanılır?

Halk arasında “Kırmızı Kart” veya “Trifold” olarak bilinen bu belge, sizin Yunanistan’da yasal olarak bulunduğunuzu ve uluslararası koruma başvurusunda bulunduğunuzu kanıtlar. Bu kart, size Yunanistan sınırları içerisinde serbest dolaşım, çalışma ve sağlık hizmetlerine erişim hakkı tanır. Ancak mülkiyet edinme, özellikle araç gibi tescile tabi mallarda durum biraz daha tekniktir.

Araç satın alırken bu kimlik, sizin resmi kimlik belgeniz yerine geçer. Pasaportunuz poliste tutuluyorsa veya geçerli bir pasaportunuz yoksa, noter ve Ulaştırma Bakanlığı işlemlerinde bu kartı kullanacaksınız. Buradaki en kritik nokta, kartın üzerindeki bilgilerin (isim, doğum tarihi, baba adı) vergi dairesindeki (DOY) kayıtlarla birebir eşleşmesidir.

2. Bilmeniz Gereken 5 Altın Kural

Yunanistan’da kırmızı asylum kimliğiyle araba alırken sürecin sorunsuz ilerlemesi için aşağıdaki 5 kurala harfiyen uymanız gerekmektedir.

Kural 1: Aktif ve Geçerli Bir AFM (Vergi Numarası) Şarttır

Yunanistan’da sakız bile alsanız vergi ödersiniz, ancak bir araba almak için kişisel Vergi Numaranıza (AFM – Arithmos Forologikou Mitroou) sahip olmanız zorunludur. Sığınmacıların çoğu, sığınma başvurusu sırasında veya hemen sonrasında bu numarayı alır.

• Eşleşme Kontrolü: Kırmızı kartınızdaki isim yazılışı ile AFM belgenizdeki isim yazılışının (Yunanca karakterlerle) birebir aynı olduğundan emin olun. Tek bir harf hatası bile devir işlemini durdurabilir.
• Vergi Dairesi Anahtarı (Kleidarithmos): Taxisnet sistemine giriş şifrelerinizin aktif olması gerekir. Araç devri artık dijital ortamda da başlatılabildiği için Taxisnet erişimi hayati önem taşır.

Kural 2: Kimlik Süresi ve Yenileme Tarihleri

Kırmızı kartlar genellikle 6 ay veya 1 yıl gibi sürelerle verilir ve düzenli olarak yenilenmesi gerekir. Araç satın alma işlemi sırasında kimliğinizin kesinlikle geçerli (süresi dolmamış) olması gerekir.

Eğer kartınızın süresi dolmuşsa ve sadece yenileme randevusu aldığınıza dair bir kağıdınız varsa, çoğu durumda araç devir işlemi yapılamaz. Ulaştırma Bakanlığı memurları, geçerli ve fotoğraflı asıl kimliği görmek ister. [İÇ_LİNK: Yunanistan’da sığınmacı hakları] hakkında daha fazla bilgi alarak statünüzü koruyun.

Kural 3: İkametgah Belgesi ve Yasal Adres

Aracı üzerinize alırken, devlete nerede yaşadığınızı beyan etmeniz gerekir. Kırmızı kart sahipleri için bu bazen zorlayıcı olabilir çünkü kamp adresleri veya geçici konaklamalar her zaman sistemde güncel görünmeyebilir.

İşlemler sırasında genellikle şu belgelerden biri istenir:

• Son yılın vergi beyannamesi (E1 formu) ve tahakkuk fişi (Ekthatistiko).
• Adınıza kayıtlı bir elektrik veya su faturası.
• Eğer bir kampta kalıyorsanız, kamp yönetiminden alınmış resmi ikamet yazısı.
• Ev kiraladıysanız, Taxisnet üzerinden onaylanmış kira kontratı (Misthotirio).

Kural 4: “Tekmirio” (Yaşam Belirtisi Vergisi) ve Gelir İspatı

Yunanistan vergi sistemi, harcamalarınıza dayalı bir gelir varsayımı (Tekmirio) üzerine kuruludur. Bir araba satın aldığınızda, devlet size “Bu arabayı alacak parayı ve bu arabayı yürütecek geliri nereden buldun?” diye sorar. Bu soru doğrudan sorulmaz, ancak yıl sonu vergi beyannamenizde karşınıza çıkar.

Kırmızı kart sahibi olarak resmi bir işte çalışıyorsanız sorun yoktur. Ancak çalışmıyorsanız ve araba alırsanız, vergi dairesi sizi “geliri olmadığı halde harcama yapan” kişi olarak görebilir ve ekstra vergi çıkarabilir. Bu nedenle, araç bedelinin banka hesabınızdaki tasarruflarla veya yurtdışından gelen parayla karşılandığını ispatlamaya hazır olmalısınız.

Kural 5: Satın Alma Prosedürü ve Bürokrasiye Hazırlık

Araç devri iki şekilde yapılabilir: Doğrudan Ulaştırma Bakanlığı bölge ofislerinde veya Vatandaş Hizmet Merkezleri (KEP) aracılığıyla. Kırmızı kart ile işlem yaparken Ulaştırma Bakanlığı’na doğrudan gitmek genellikle daha hızlı sonuç verir.

KEP çalışanları bazen kırmızı kartın geçerliliği konusunda tereddüt yaşayabilir ve işlemi reddetme eğiliminde olabilirler. Bakanlık çalışanları ise mevzuata daha hakimdir. Yanınızda mutlaka Yunanca bilen birinin olması, yanlış anlaşılmaları önlemek için kritik öneme sahiptir.

Yunanistan’da Araç Satın Alma Süreci: Adım Adım Rehber

Kırmızı kartınızla araç almaya karar verdiniz. Peki süreç nasıl işler? İşte adım adım yol haritası:

1. Araç Bulma ve Kontrol (KTEO)

Car.gr veya Facebook Marketplace gibi platformlardan araç bulabilirsiniz. Aracı beğendikten sonra mutlaka bir tamirciye gösterin. Ayrıca aracın KTEO (Muayene) belgesinin güncel olduğundan emin olun. KTEO’su olmayan bir aracın devri yapılamaz.

2. Yol Vergisi (Teli Kykloforias) Kontrolü

Satıcının o yıla ait yol vergisini ödemiş olması gerekir. Ödenmemiş vergisi olan araçların devri sistem tarafından engellenir.

3. Devir İşlemi (Metavivasi)

Siz ve satıcı, gerekli belgelerle birlikte Ulaştırma Bakanlığı ofisine gidersiniz. Gerekli Belgeler:

• Kırmızı Kartınızın aslı ve fotokopisi.
• AFM belgeniz.
• Aracın ruhsatı (Adeia Kykloforias).
• KTEO belgesi.
• Devir ücretinin ödendiğine dair banka dekontu (Paravolo).

4. Yeni Ruhsatın Alınması

İşlem tamamlandıktan sonra size geçici bir belge verilir. Bu belge ile aracı kullanabilirsiniz. Asıl ruhsat genellikle 1-2 hafta içinde adınıza basılır ve teslim almanız gerekir.

Sıkça Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Sigorta (Asfaleia) Yaptırmak

Aracı aldınız, peki sigorta? Yunanistan’da sigortasız araç kullanmanın cezası çok ağırdır (ehliyet ve plakaya el konulması dahil). Kırmızı kart ile sigorta yaptırmak mümkündür. Çoğu büyük sigorta şirketi (Interamerican, Anytime vb.) AFM numaranız üzerinden sigorta poliçesi düzenler.

İpucu: Eğer online sistemlerde kimlik türü seçerken “Kırmızı Kart” seçeneğini bulamazsanız, bir sigorta acentesi (broker) ile yüz yüze veya telefonla görüşün. Onlar “Yabancı Pasaport” veya “Özel Kimlik” kategorisinden giriş yaparak poliçenizi düzenleyebilirler.

Ehliyet Geçerliliği

En karmaşık konu budur. Aracı satın alabilirsiniz (mülkiyet), ancak kullanabilir misiniz (sürücü belges)?

• Türk Ehliyeti: Yunanistan’a giriş tarihinizden itibaren 6 ay (185 gün) boyunca Türk ehliyetiniz geçerlidir.
• Süre Dolduktan Sonra: 6 ayın sonunda, normal şartlarda ehliyetinizi Yunan ehliyetine çevirmeniz veya Yunan ehliyeti almanız gerekir. Ancak, Kırmızı Kart sahipleri için ehliyet değişimi (conversion) genellikle yapılamaz. Ehliyet değişimi için genellikle oturum izni (Residence Permit) şartı aranır.
• Çözüm: Bu yasal bir boşluktur. Birçok sığınmacı uluslararası ehliyet kullanmaya çalışsa da, Yunan polisi uzun süreli ikametlerde bunu kabul etmeyebilir. En güvenli yol, oturum iznini (status) beklemektir. Ancak aracı satın alıp, geçerli ehliyeti olan bir başkasının (örneğin eşiniz veya arkadaşınız) kullanmasına izin verebilirsiniz.

Kırmızı Kart vs. Oturum İzni: Araç Sahipliği Karşılaştırması

Aşağıdaki tablo, sığınmacı statüsü (Kırmızı Kart) ile mülteci statüsü/oturum izni (ADET) arasındaki farkları araç sahipliği açısından özetlemektedir.

Özellik	Kırmızı Kart (Sığınmacı)	Oturum İzni (Mülteci/ADET)
Araç Satın Alma Hakkı	Evet (AFM ile)	Evet
Ehliyet Değişimi	Genellikle Hayır (İstisnalar olabilir)	Evet (Mevcut ehliyete göre)
Yurtdışına Çıkış (Araçla)	Hayır (Seyahat kısıtlaması)	Evet (Schengen bölgesi vb.)
Sigorta İşlemleri	Evet (Manuel işlem gerekebilir)	Evet (Kolay/Online)
Kredi ile Araç Alma	Çok Zor	Mümkün (Gelir durumuna göre)

Uzman Görüşü

“Pek çok müvekkilim kırmızı kartla araç alıp alamayacaklarını soruyor. Hukuki olarak mülkiyet hakkı, sığınma statüsünden bağımsızdır. AFM’si olan herkes araç sahibi olabilir. Ancak asıl sorun aracı ‘işletmek’ noktasında çıkıyor. Ehliyetin geçerliliği ve polisin rutin kontrollerde kırmızı karta yaklaşımı bazen zorlayıcı olabiliyor. Bu yüzden araç almadan önce ehliyet durumunuzu netleştirmenizi öneririm.”

– Atina Barosu Avukatı, Göç Hukuku Uzmanı

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Kırmızı kartım varken aldığım arabayla başka bir AB ülkesine gidebilir miyim?

Hayır. Kırmızı kart (Asylum Applicant Card), size sadece Yunanistan sınırları içinde yasal kalış hakkı verir. Başvurunuz sonuçlanana kadar ülkeyi terk etmeniz yasaktır. Sınırdan geçmeye çalışırsanız hem aracınızla ilgili sorun yaşarsınız hem de sığınma başvurunuz tehlikeye girer.

Aracı eşimle ortak (hisseli) alabilir miyiz?

Evet, alabilirsiniz. Eğer her iki kişinin de geçerli bir AFM numarası ve kimliği varsa, araç ruhsatına %50-%50 veya farklı oranlarda ortak olarak kaydedilebilirsiniz. Bu, vergi yükünü (Tekmirio) bölüşmek için de iyi bir yöntem olabilir.

Araba aldığımda sosyal yardımım (Cash Assistance) kesilir mi?

Bu riskli bir durumdur. Sosyal yardımlar genellikle “muhtaçlık” durumuna göre verilir. Adınıza kayıtlı bir araç olması, bir varlığınız olduğunu gösterir. UNHCR veya ilgili yardım kuruluşları, varlık taraması yaptıklarında aracınızı görebilir ve yardım kriterlerine uyup uymadığınızı yeniden değerlendirebilir. [İÇ_LİNK: Yunanistan sosyal yardım kriterleri] hakkında detaylı bilgi edinmeniz faydalı olacaktır.

İkinci el araba alırken dolandırılmamak için ne yapmalıyım?

Parayı asla elden nakit olarak vermeyin. Mutlaka banka transferi yapın ve açıklama kısmına “Araç plakası … için ödeme” yazın. Ayrıca, “Ypeuthini Dilosi” (Sorumlu Beyan) imzalamadan ve bakanlıkta işlem başlamadan ödeme yapmayın.

Sonuç

Yunanistan’da kırmızı asylum kimliğiyle araba almak kesinlikle mümkündür ve yasal bir haktır. Süreç, yerel vatandaşlara göre biraz daha fazla evrak takibi gerektirse de, doğru bilgi ve hazırlıkla kolayca halledilebilir. En önemli kural, AFM numaranızın ve kimlik bilgilerinizin tutarlı olması ve aracı kullanmak için yasal bir ehliyet statüsüne sahip olmanızdır.

Kendi aracınıza sahip olmak, mülteci veya sığınmacı olarak yaşadığınız zorlukları bir nebze olsun hafifletecek, size ve ailenize özgürlük alanı açacaktır. Bürokrasiden korkmayın, haklarınızı bilin ve adımlarınızı sağlam atın. [KAYNAK: Yunanistan Ulaştırma Bakanlığı Resmi Sitesi] üzerinden güncel duyuruları takip etmeyi unutmayın.

Yolunuz açık olsun!